महर्षी कर्वे स्त्री शिक्षण संस्था (MKSSS) याची स्थापना इ.स. १८९६ मध्ये महान समाजसुधारक आणि दूरदर्शी भारतरत्न महर्षी धोंडो केशव कर्वे यांनी केली. स्त्रियांना शिक्षण देणे आणि त्यांना स्वावलंबी बनविणे हा उद्देश होता. एम.के.एस.एस.एस. चे ध्येय म्हणजे महिलांना शिक्षणाद्वारे सक्षम करणे, कारण महर्षी कर्वे यांचा विश्वास होता की “स्त्री शिक्षण आणि राष्ट्रीय विकास हे परस्परांना पूरक आहेत.”
सुरुवातीला त्यांनी “अनाथ बालिकाश्रम” सुरू केला, ज्याचा उद्देश निराधार स्त्रियांना व बालविधवांना शिक्षण देणे हा होता. हा आश्रम १४ जून १८९६ रोजी सुरू झाला. संस्थेची पहिली इमारत अतिशय लहान झोपडी होती आणि पुण्यापासून ४ कि.मी. अंतरावर हिंगणे येथे एका छोट्याशा जमिनीवर बांधली गेली होती. सुरुवातीला फक्त ४ मुलींना प्रवेश देण्यात आला आणि त्या कुटी (झोपडीसारख्या घरात) शिक्षण घेऊ लागल्या. संस्थेच्या या कार्यामुळे समाजाचे लक्ष वेधले गेले आणि लोक सकारात्मक प्रतिसाद देऊ लागले. नंतर शाळा व मुलींचे वसतिगृह सुरू झाले. संस्थेचे काम पाहून लोकांमधील गैरसमज दूर झाले आणि समाजाने पाठिंबा द्यायला सुरुवात केली.
या कार्यासाठी स्वयंसेवकांची गरज भासली आणि त्यामुळे “निःस्वार्थ कर्ममठ” ही संस्था स्थापन झाली. नंतर ही संस्था विसर्जित झाली, तरी त्यातील काही आजीवन कार्यकर्ते आजही या संस्थेत कार्यरत आहेत.
यानंतर मुलींसाठी दोन शाळा सुरू करण्यात आल्या – एक सातारा येथे (१९२२ साली) आणि दुसरी वाई येथे (१९२५ साली). भास्करराव कर्वे अध्यापक विद्यालय १९४५ साली सुरू झाले. १९४९ मध्ये संस्थेचे नाव बदलून हिंगणे स्त्री शिक्षण संस्था करण्यात आले.
यानंतर प्राथमिक, माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शाळा, कनिष्ठ व वरिष्ठ महाविद्यालये स्थापन झाली. महिला महाविद्यालय (१९४३), त्यानंतर कृष्णाबाई कर्वे इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल वर्क (१९६३), डॉ. भानुमती नानावटी कॉलेज ऑफ आर्किटेक्चर (१९९४), एम.एस.के. इन्स्टिट्यूट ऑफ मॅनेजमेंट (१९९८), भाऊराव कर्वे इन्स्टिट्यूट ऑफ फिजिकल एज्युकेशन (१९९१), भाऊसाहेब रंगारी कॉलेज ऑफ फॅशन टेक्नॉलॉजी (१९९८) आणि रामबाई कर्वे इन्स्टिट्यूट ऑफ नर्सिंग एज्युकेशन (२०००) यांचा विकास झाला.
आज संस्थेच्या महाराष्ट्रभर ७२ पेक्षा जास्त शैक्षणिक शाखा आहेत. पुणे, सातारा, वाई, नागपूर व खडकवासला येथे कॅम्पसेस आहेत. सध्या संस्थेत ३०,००० पेक्षा जास्त मुली शिक्षण घेत आहेत.
शिशुविहार प्राथमिक शाळेविषयी
- स्थापना :- शिशुविहार प्राथमिक शाळा १४ जून १९७२ रोजी.